Τα αστέρια της βεροιώτικης διαφήμισης...

σχεδόν έναν αιώνα πίσω

Τη Μέδουσα να μην τη φοβάσαι, να ξέρεις. Δε θα στο κρύψω, την πρώτη φορά που αποφάσισα να τη συναντήσω, πήρα κι εγώ τις απαραίτητες προφυλάξεις. Πληκτρολόγησα τη διεύθυνση medusa.libver.gr, γύρισα γρήγορα πλάτη στην οθόνη και προσπαθούσα να περιηγηθώ στο πλούσιο υλικό της με τη βοήθεια ενός καθρέφτη. Ε, άκρη δεν έβγαινε, δύσκολη δουλειά. Σκέφτηκα λοιπόν να γυρίσω, να την αντικρύσω κατάματα και να ρισκάρω. Στην τελική, άγαλμα θα γινόμουν... άλλοι κάνουν ένα σωρό πράγματα μέχρι να καταφέρουν να γίνουν αγάλματα. Δεν υπάρχει φόβος, να ξέρεις. Βέβαια, παραμένει η πιθανότητα να μείνεις άγαλμα όταν αντικρύσεις όλα αυτά τα διαμάντια που με πολύ μεράκι και κόπο έχουν καταγραφεί και βρίσκονται πλέον στη διάθεση όλων μας μέσα στη ψηφιακή βιβλιοθήκη της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Βέροιας, οπότε... απολαύστε υπεύθυνα.

Για την πρώτη μου βόλτα, επέλεξα λόγω ονόματος και παλαιότητας την εφημερίδα Αστήρ Βέρροιας. Από τη μία, η συγκεκριμένη εφημερίδα ήταν η πρώτη που κυκλοφόρησε στη Βέροια μετά από την ενσωμάτωση της πόλης στο ελληνικό κράτος, γεγονός που φρόντιζε να υπενθυμίζει με καμάρι στους αναγνώστες της σε κάθε φύλλο που κυκλοφορούσε: "Η ΑΡΧΑΙΟΤΕΡΑ ΤΩΝ ΕΝ ΒΕΡΡΟΙΑ ΕΦΗΜΕΡΙΔΩΝ". Ήταν 19 Οκτωβρίου του 1924 όταν ο Ι.Γ. Γούναρης, ιδρυτής και διευθυντής της εφημερίδας (μέχρι το θάνατό του το 1955 οπότε και τον διαδέχθηκε ο γιος του) έπιασε στα χέρια του την τυπωμένη, φρέσκια και λαχταριστή πρώτη έκδοση του Αστέρα, του δικού μας STAR δηλαδή.

Αυτό βέβαια που σε κερδίζει αμέσως είναι οι διαφημιστικές καταχωρήσεις της εποχής... μαθαίνεις ας πούμε ότι στη διασταύρωση Ελευθερίας-Παρασκευοπούλου θα συναντούσες το Βιβλιοχαρτοπωλείον και Καπνοπωλείον Α. ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ για να πάρεις τη γραφική σου ύλη, καρτ ποστάλ και... σιγάρα παντώς είδους (μαύρα, ντάμες, φλερτ, κοντέσ και ό,τι άλλο τραβάει η όρεξή σου). Ή ότι με ανακούφιση ανακοίνωνε το εργοστάσιον αερούχων ποτών ΑΔΕΛΦΩΝ Β. ΜΠΑΚΑΚΑ ότι «προικίστηκε» με παγοποιητικάς μηχανάς και δε θα πίνεις άλλο την γκαζόζα κάτουρο, αλλά με πάγο και μάλιστα εξαιρετικής ποιότητας.

Για τα σιγαρέτα σου θα μπορούσες να επισκεφτείς βέβαια και την αντιπροσωπεία σιγαρέττων ΕΜΜ. ΚΑΖΑΜΠΑΚΑ ΥΙΟΙ, οι οποία αποφάσισαν να προσθέσουν κάτι πιο μυστηριώδες στη διαφήμισή τους: Έχετε καπνίση σιγαρέττα χονδρά ΆΣΣΟΙ; Ή λαίδυ Ντάμας; Τι είπατε κύριε; Όχι; Να περάσετε από το μαγαζί τώρα αμέσως για να σας πείσει μια δοκιμή ότι είναι τα καλλίτερα. Και επειδή δεν είσαι τεμπελχανάς να κάθεσαι να φουμέρνεις μόνο όλη μέρα, τράβα στο κατάστημα οικοδομήσιμων υλών ΛΑΖΑΡΟΥ ΘΕΜΕΛΗ για την ξυλεία σου, τις καρφοβελόνες σου, τους πλίνθους σου, αλλά και Αλωνιστικές Μηχανές Συστήματος ΚΛΑΪΤΟΝ ή Γαλακτομηχανές του Ελβετικού Εργοστασίου ΑΛΦΑ ΛΑΒΑΡ. Ή στου ΠΟΛΥΖΩΪΔΗ που είναι και περισσότερο κιμπάρης γιατί δε λείπει από φύλλο η μισή σελίδα διαφήμιση.

Το κατάλαβες πώς πάει, δε χρειάζεται να γίνω περισσότερο περιγραφικός. Αν με ρωτάς, το συγκλονιστικό της υπόθεσης δεν είναι ότι οι άνθρωποι πουλούσαν πάγο ή γραφομηχανές ΈΡΡΙΚΑ. Αυτό είναι απλώς το όμορφο, το γοητευτικό. Το συγκλονιστικό είναι ότι μπορείς να συνειδητοποιήσεις ότι από τότε έως τώρα, σχεδόν έναν αιώνα μετά, δε φαίνεται να έχουν αλλάξει και πολλά στον τρόπο προβολής των επιχειρήσεων από τα τοπικά τουλάχιστον μέσα...

κείμενο: αλέξανδρος-κόγκας
φωτογραφίες: πωλίνα-ταϊγανίδου
επιμέλεια: ιάκωβος-καγκελίδης + νόπη-ταϊγανίδου

από τότε έως τώρα, σχεδόν έναν αιώνα μετά, δε φαίνεται να έχουν αλλάξει και πολλά